English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
دوشنبه ١٠ آذر ١٣٩٩
اخبار > برگزاری وبینار «تجلی زبان فارسی در سپهر ایرانی» به زبان فرانسه


  چاپ        ارسال به دوست

برگزاری وبینار «تجلی زبان فارسی در سپهر ایرانی» به زبان فرانسه

همزمان با «روز اروپایی زبان‌ها» و «هفته فرهنگ‌های خارجی»، به ابتکار رایزنی فرهنگی ایران در فرانسه، وبیناری با عنوان «تجلی زبان فارسی در سپهر ایرانی» به صورت آنلاین در برنامه زوم (Zoom) برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در این وبینار پنج تن از اساتید و پژوهشگران حوزه فرهنگ و تمدن ایران، نظرات و دیدگاه های خود را به زبان فرانسه به بحث و تبادل نظر گذاشتند. شایان ذکر است که طبق هماهنگی های قبلی و متناسب با حوزه تخصصی هر یک از شرکت کنندگان، پنج محور اختصاصی با موضوع زبان و ادبیات فارسی مشخص شده و هرکدام از اساتید به در رابطه با محورهای تعیین شده به سخنرانی پرداختند.

بخش دوم وبینار به صورت پرسش و پاسخ برگزار شده و سخنرانان به پرسش های مختلف مخاطبان پاسخ دادند. اسامی پژوهشگران مدعو و عناوین سخنرانی آن ها به شرح زیر بوده است:

 

 

 

1.                 « سلسله مراتب زبان ها و اسناد مضبوط در اندیشه پارسی»

دکتر هما لسان پزشکی، مدیر اتاق مطالعات ایران و استاد زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه اکس مارسی

2.                 « از زبان تا نوشتار، از نوشته نگاری تا کتاب گیتی»

دکتر پاتریک رینگنبرگ،  نویسنده و  متخصص تاریخ هنر در دانشگاه لوزان سوئیس.

3.                 « سروده های میهنی ایران »

دکتر رضا افشار نادری، دکترای ادبیات فارسی، شاعر و مترجم ادبی.

4.                 « حضور فارسی در زبان رایج مردمان مسلمان اندلس»

دکتر ژان کلود ووزان، مورخ، باستان شناس و کارشناس حوزه خاور میانه و ایران.  سردبیر مجله پاریس تهران

5.                 « تجلی زبان پارسی در نگار گری ایرانی»

دکتر شراره صالحی، دکترای شرق شناسی از دانشگاه استراسبورگ، نقاش و متخصص تاریخ هنر.

در آغاز نشست آقای وُآزن به معرفی مختصر سخنرانان و دلیل برگزاری این نشست پرداخت. وی با تقدیر از رایزنی فرهنگی در تدارک این نشست مجازی، آن را سرآغازی خوب برای گفتگوهای فرهنگی و ادبی در فضای مجازی دانست. در ادامه، ایشان در سخنرانی خود به موضوع افزایش بکارگیری واژگان فارسی در طی قرون گذشته در اروپا پرداخته و یکی از علل آن را نقش فعال ایرانیان در امر تجارت کالا از مسیر جاده ابریشم دانست. از نظر وی، این امر باعث افزایش تعاملات در حوزه های مختلف میان ایران و اروپا گردید.

سخنران بعدی آقای رینگنبرگ بوده که شرح و مقدمه‌ای فاخر بر یکی از نسخه‌های فرانسوی شاهنامه نوشته‌ است. وی استاد و پژوهشگر برتر دانشگاه پلی‌تکنیک لوزان در سوییس بوده و آثار زیادی در زمینه دین‌شناسی و تاریخ ایران قدیم دارند. وی همچنین نگارنده فهرست آثار هنرهای اسلامی موزه ملی تهران است. آقای رینگنبرگ پیرامون هنر خوشنویسی ایرانی سخنرانی کردند.

به گفته ایشان، ایرانی‌ها پس از گرفتن خط از زبان عربی، به آن جلوه‌ای هنری و تصویری دادند. هنر خطاطی در ایران با دیگر هنرها تلفیق شده و در دیگر آثار هنری نمایان گشته است. هنر خطاطی ایرانی که بعدها در دنیای اسلام نیز گسترش یافت، هنری آزاد و کمتر محدود شده بود. این خط که در آغاز با نام کوفی مشهور شد برای نگارش آیات قرآن، شعرها، ضرب‌المثل‌ها و سخنان حکمت‌آمیز در بناها به کار می‌رفت. نگارش این خط به گونه‌ای بود که جدای از انتقال مفهوم، ظاهر متن نیز زیبایی بصری داشته باشد. در واقع این خطاطی در تزیین مسجدها و دیگر بناهای اسلامی به کار می‌رفته است. در مواردی خاص، خط و نقش به صورتی در بناها نگارگری می‌شد که به سادگی هویدا نبوده است. برای نمونه تزیین مناره ها یا کف زمین بدین صورت بوده است. گویی که می‌خواهند پیامی را برای آیندگان به صورت رمزگونه بفرستند؛ مفاهیمی کهن که از هزاران سال پیش به ایران پس از اسلام نیز رسیده بود.

وی درادامه سخنان خود اظهارداشت: البته نمونه‌های زیادی از چنین آثاری را می‌توانیم حتی از دوران پیش از اسلام نیز نام ببریم. برای نمونه گاهی نام «الله» یا «علی» چندین بار و به شکل‌هایی متفاوت تکرار می‌شود. یک نگاه این است که بگوییم این‌ها صرفا جنبه زیبایی‌شناختی داشته و مفهوم خاصی ندارند، اما نگاه دیگر آن است که طرز نگارش و تعداد دفعات تکرار یک حرف، واژه یا گزاره می‌تواند مفهومی فراتر از مفهوم ظاهری آن نیز داشته باشد که به صورت رمز بیان شده است. چنین مواردی را می‌توان در نوشته‌های روی کوزه‌ها، بشقاب‌ها و غیره نیز بررسی کرد.

درادامه خانم هما لسان پزشکی سخنرانی کرد. وی استاد دپارتمان خاورمیانه دانشگاه اِکس مارسی است و در حوزه مطالعات ایران‌شناسی فعالیت دارد. خانم لسان پزشکی مجری طرح‌های پژوهشی بسیاری در حوزه زبان‌شناختی در فرانسه، ایران و تاجیکستان بوده‌اند.

لسان پزشکی ابتدا به طور مختصر درباره پیشینه زبان فارسی امروزی مطالبی را بیان کردند. زبان فارسی امروز از ریشه زبان فارسی باستان همراه با واژگان و ترکیب‌هایی از زبان اوستایی است. این زبان‌ها بهمراه زبان محاوره دوره مادها همگی با زبان سانسکریت که ریشه در زبان هندی دارد، دارای اشتراکات بسیاری می باشند. زبان اوستایی زبانی کهن‌تر از زبان فارسی ولی قدمت نگارش آن کمتر از زبان فارسی است.

لسان پزشکی درادامه خاطرنشان ساخت: به بیان دیگر، هر چند اوستایی زبانی کهن‌تر از فارسی است، اما بیشتر جنبه گفتاری داشته و آثار نوشتاری قابل توجهی به زبان اوستایی یافت نشده است، در حالی که  زبان فارسی باستان بسیار سریع تر ساختار نوشتاری به خود گرفت. قدیمی‌ترین آثار نوشته شده به زبان اوستایی به حدود 200 سال پیش از ظهور اسلام، یعنی سده پنجم میلادی باز می‌گردد. در حالی که آثار نوشته شده به زبان فارسی کهن از حدود هزار سال پیش از آن وجود داشته‌اند.

وی درادامه افزود:زبان اوستایی شباهت زیادی با زبان ریگوِدا در هند دارد. گر چه کارهای پژوهشی بسیاری بر روی ساختار زبان ریگوِدا انجام شده است، اما فعالیت زیادی بر روی شناخت ساختار زبان اوستایی صورت نگرفته است. کاری که زبان اوستایی با خط میخی کرد، مانند کاری بود که فارسی با خط برگرفته از زبان عربی کرد: ساختاری نو و متمایز به آن داد به طوری که بتوان یک زبان هندواروپایی را با خطی که متعلق به زبان‌های سامی بود نوشت. از بین تمام گویش‌های زبان فارسی آن دوران، مانند خوارزمی، سغدی و غیره، زبان پهلوی (فارسی میانه) مادر زبان فارسی امروزی شد.

دراادامه این وبینار افشارنادری سخنرانی کرد. وی دارای دکتری ادبیات فارسی و روزنامه‌نگار، شاعر و زبان‌شناس مقیم فرانسه هست. آخرین کتاب‌شان «سروده های میهنی ایران» از انتشارات هارماتان است.  

افشارنادری به معرفی کتاب‌ جدیدشان پرداخته و موضوع بحث ایشان نیز پیرامون موضوع کتاب بوده است.  هدف از نگارش کتاب آن بوده است که در مورد نوعی میهن‌ دوستی کمتر شناخته شده در فرهنگ ایرانی مطالبی را بیان کنند که هنوز هم ریشه‌های آن در فرهنگ امروزی وجود دارد. نخستین نمود آشکار آن در سروده های انقلاب مشروطه و خیزش مردم برای نجات کشور از دست حاکمان قاجار بوده است.

افشارنادری درادامه اظهارداشت:در ایران نشانه‌های دلبستگی به مفهوم وطن بسیار کهن است و برخلاف گفته برخی نویسندگان، این امر پدیده نوینی نمی باشد. حتی برخی از نشانه‌های آن را می‌توان به لحاظ تاریخی پس از حمله اعراب به ایران رویت کرد که یکی از ثمرات آن نگارش کتاب «شاهنامه» برای حفظ زبان و میراث ملی و باستانی ایران بوده است. حتی امروزه نیز نشانه‌های این میهن‌ دوستی در اشکال مختلف آثار ادبی نمایان است. استاد افشار نادری در کتاب خود نمونه‌های مختلفی از آن را در میان آثار نویسندگان و شاعران دهه‌های اخیر آورده است.

سخنران بعدی سرکار خانم شراره صالحی بوده که متخصص تاریخ هنر می باشند. ایشان کارشناسی ارشد خود را از دانشکده هنرهای زیبای تهران گرفته، سپس برای ادامه تحصیل به فرانسه آمده و موفق به اخذ مدرک دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه استراسبورگ شدند. ایشان دارای عنوان پژوهشگری زبان و ادبیات فارسی در دانشکده مطالعات عالی پاریس می باشند. خانم صالحی در حال حاضر در تهران زندگی می‌کنند.

خانم صالحی در مورد ارتباط میان ادبیات و نگارگری در ایران سخن گفت. صالحی  درسخنانی اظهارداشت:در طول تاریخ ایران، همواره ادبیات فارسی از ارتباط تنگاتنگی با نقاشی و تصویرگری ایرانی برخوردار بوده است. یکی از موضوعات قابل توجه حضور پررنگ و پیوسته عرفان در ادبیات و نقاشی ایرانی بوده است، به ویژه در آثار صوفیان. به همین دلیل است که نگارگری ایرانی همیشه جنبه‌ای رمزآلود و عرفانی داشته است. بسیاری از عناصر به کار رفته در نقاشی‌های ایرانی دارای مفاهیم معنوی و عارفانه هستند. پس از ظهور دین اسلام، طرح و نقش ایرانی به سمت نشان دادن مفاهیم دینی و عرفانی  کشیدهمی شود. در این دوران نگارگریجایگاه خود را برای تزیین کتاب‌های فاخر ایرانی باز کرد. از آن جایی که پس از حضور اعراب، برخی موضوعات از جمله پیکرتراشی و نقاشی پیکر انسانی در نگارگری ممنوع شده بود، ولیکن هنر نقاشی ایرانی توانست درآثار مکتوب به حیات خود ادامه دهد. هنر خطاطی که همواره هنری مقدس در بین ایرانیان بوده، باعث شد که ایرانی‌ها قرآن را با خط زیبا به شکل‌های مختلف باز نویسی کنند.

در پایان میزگرد، مباحثه ای وبیناری میان حاضران پیرامون مطالب بیان شده صورت گرفت و سخنرانان به پرسش‌های یکدیگر در مورد موضوعات مطرح شده پاسخ دادند. 

انتهای پیام/م


١٠:٤١ - 1399/08/01    /    شماره : ٧٥٨٧١١    /    تعداد نمایش : ٣٦٨


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




 

گزارش تصويري
  • وبینار «بررسی ابعاد شخصیتی و اندیشه‌های آیت ‌الله تسخیری»
    همزمان با آیین چهلمین روز ارتحال آیت ‌الله تسخیری، وبینار «بررسی ابعاد شخصیتی و اندیشه‌های آیت ‌الله تسخیری» صبح امروز ۸ مهرماه با حضور شخصیت‌ها و اندیشمندانی از جمهوری اسلامی ایران و جهان اسلام (به صورت حضوری و ویدئو کنفرانس) در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

  • مراسم يادبود و هفتمین روز ارتحال آیت‌الله شیخ محمدعلی تسخیری
    مراسم يادبود و هفتمین روز ارتحال آیت‌الله شیخ محمدعلی تسخیری (4 شهريورماه) از سوي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي برگزار شد.

  • نشست مشترک شورای معاونین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع جهانی تقریب
    نشست مشترک شورای معاونین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی (15 تیرماه) با حضور ابوذر ابراهیمی‌ترکمان در حسينيه الزهرا(س) این سازمان برگزار شد.

  • بزرگداشت هفته پژوهش در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
    مراسم بزرگداشت هفته پژوهش (دوم دی‌ماه) با همکاری مشترک وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار و از پژوهشگران برتر تقدير شد.

  • دور يازدهم گفت‌وگوی ديني ایران و كليسای واتيكان
    یازدهمین دور ‌دینی مرکز گفت‌وگوی ادیان و فرهنگ‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با شورای پاپی گفت‌وگوی ادیان واتیکان با عنوان «مسلمانان و مسیحیان با یکدیگر در خدمت انسان» (20 آبان‌ماه) در این سازمان، برگزار شد.